Duurzaam beleggen bij pensioenfondsen vertaalt zich nog niet naar een duurzame wereld

Download

Publicatie: Benchmark on Responsible Investments by Pension Funds in the Netherlands 2021

Negen van de tien pensioenfondsen maakt bij het beleggen gebruik van uitsluiting, ESG-integratie en engagement. Duurzaam beleggen is daarmee inmiddels binnen de sector de onmiskenbare standaard geworden. Toch valt er aan concrete invulling nog veel te behalen, blijkt uit onderzoek van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) onder de 50 grootste, Nederlandse pensioenfondsen. Zo voldoet meer dan de helft van de pensioenfondsen nog niet aan het klimaatcommitment van het klimaatakkoord en heeft minder dan 1 op de 5 fondsen een strategie voor het implementeren van net-zero emissiedoelstellingen. 

Tuur Elzinga, voorzitter van vakbond FNV geeft het belang aan van dit onderzoek: ‘De druk vanuit de samenleving op pensioenfondsen om duurzaam te beleggen neemt toe. Dat merken wij ook onder onze leden. We zijn blij met de stappen die elk jaar weer worden gezet, maar we zijn er nog lang niet. Zowel op het gebied van klimaat als op het gebied van mensenrechten, en in bijzonder werknemersrechten, is nog een wereld te winnen. De benchmark spoort de sector hopelijk aan om méér te doen. Om te kijken naar de goede voorbeelden en deze zelf ook door te voeren.’

ABP meest duurzame fonds

Jaarlijks onderzoekt de VBDO het verantwoord beleggingsbeleid en prestaties van Nederlandse pensioenfondsen, met steun van FNV. De benchmark beoordeelt de 50 grootste pensioenfondsen van Nederland, samen goed voor 89% van het beheerd vermogen met een totale waarde van meer dan €1.540 miljard. Ook dit jaar is ABP voor het vierde jaar op rij het hoogst scorende pensioenfonds met een score van 4,0 uit een maximum van 5.

Corien Wortmann, bestuursvoorzitter ABP: ‘Wij ervaren het als een grote steun in de rug dat ABP door de VBDO is uitgeroepen tot het meest duurzame fonds voor het vierde jaar op rij. De VBDO legt de lat flink omhoog en ook wij verhogen onze ambitie. We willen heel concreet en meetbaar bijdragen aan de klimaatdoelen van Parijs en een betere wereld. Grote groepen van onze deelnemers en werkgevers vinden dat urgent en belangrijk. We kijken kritisch naar onze prestaties. Wat bereiken we, wat kan effectiever. Hoe bereiken we meer positieve impact voor een duurzame wereld. En tegelijk laten we met andere pensioenfondsen zien dat dit kan met behoud van rendement en pensioen. Het is mooi om te zien dat pensioenfondsen steeds duurzamer beleggen en daarover rapporteren. Zo inspireren en stimuleren we elkaar om het steeds weer beter te doen.’

ABP wordt op de voet gevolgd door BpfBouw (3,9) en PME (3,6). Pensioenfonds ING klimt van plek 46 naar 29 en is daarmee de snelste stijger.

Klimaatstrategie ontbreekt bij meer dan 80% van de fondsen

Minder dan 1 op de 5 pensioenfondsen in Nederland hebben een klimaatstrategie met net-zero emissie doelstellingen. Daarmee voldoet de pensioensector nog niet aan het klimaatcommitment dat in 2019 werd afgegeven, 2022 is de deadline.

Kleinere fondsen sneller duurzaam

Xander Urbach, sr. projectmanager van de benchmark merkt op dat dit beeld in de toekomst kan veranderen: ‘We zien dat scores in de categorie implementatie in toenemende mate convergeren. De kleinere fondsen kunnen bijvoorbeeld steeds meer gebruik maken van ambitieuze instrumenten zoals de Paris-aligned benchmark van de Europese Commissie, wat ze in een aantal gevallen ook doen. Dit biedt de kleinere fondsen de mogelijkheid om op korte tot middellange termijn de leiderschapspositie over te nemen van grotere fondsen.’

Noodzaak voor nieuwe aanpak

Uit het onderzoek blijkt dat verantwoord beleggen bij de grote meerderheid van Nederlandse pensioenfondsen inmiddels de standaard is geworden. ‘Dat is natuurlijk goed nieuws,’ licht Urbach toe, ‘maar verantwoord beleggen heeft nog te weinig effect gehad op duurzaamheid in de wereld.’

De benchmark toont ook aan dat de meeste (88%) pensioenfondsen ESG-integratie toepassen op ten minste een deel van hun aandelenbeleggingen en engagement met bedrijven wordt door 86% van de pensioenfondsen gedaan.

Urbach: ‘De sector heeft laten zien dat ze kan kiezen voor een verantwoorde koers, met behoud van rendement. Maar dat we steeds duurzamer beleggen betekent zoals gezegd helaas niet dat de wereld zelf ook duurzamer wordt. Het wordt dus tijd dat die koers zich vertaalt van een goed geïntegreerde naar een allesomvattende aanpak.’

Presentatie van benchmarkresultaten

Een presentatie van de belangrijkste resultaten van de benchmark vindt u op deze pagina, vanuit de Educatieve bijeenkomst voor pensioenfondsen: Klimaatverandering, Klimaatrisico en Transitierisico van Financial Investigator.